εξάντας #41

Δεκέμβριος 2025

Περιεχόμενα

Γράμμα από την Αθήνα – Kάκη Μπαλή

Αφιέρωμα: «Τα Μαύρα» του Αρκά σε γερμανική μετάφραση

 Κόμιξ και μετάφραση: Τα Μαύρα του Αρκά – Χριστίνα Ανδρίτσου

Το Τμήμα Μεταφρασεολογίας του Πανεπιστημίου του Μάιντς και ο Τομέας Νέων Ελληνικών – Χρήστος Καρβούνης

Νέα του Εξάντα 

Ανταλλαγή νέων στη Βίτσα: Η Μνήμη ως γέφυρα στις ελληνογερμανικές σχέσεις – Ronald Meinardus

***

Σημείωμα της σύνταξης

Αγαπητές αναγνώστριες και αγαπητοί αναγνώστες,

Στο 20ό έτος της ύπαρξής του, το περιοδικό μας παρουσιάζει ένα ασυνήθιστο θεματικό τεύχος. Είναι αφιερωμένο σε έναν δημοφιλή Έλληνα σκιτσογράφο και συγγραφέα, γνωστό με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Αρκάς. Από τη σκιτσογραφική σειρά «Τα Μαύρα», δημοσιεύουμε για πρώτη φορά σε γερμανική μετάφραση ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα. Αν το χιούμορ είναι η τέχνη να μπορείς να γελάς με σοβαρά πράγματα και να κάνεις τους άλλους να γελάνε, τότε τα κόμιξ του Αρκά είναι η απόδειξη. Με το μαύρο χιούμορ του Αρκά γελάμε με τον θάνατο και τον φόβο του θανάτου.

Ο Αρκάς αγγίζει, όπως φαίνεται, με τον σαρκασμό του για κάθε ιδεαλισμό, με τον κυνισμό του και τους συχνά προκλητικούς υπαινιγμούς ευαίσθητες χορδές Ελλήνων και Ελληνίδων. Αλλά καταλαβαίνουν οι Γερμανοί αυτό το ελληνικό χιούμορ; Πώς μπορεί να μεταφραστεί στα γερμανικά;

Η μετάφραση του χιούμορ από τη μία γλώσσα στην άλλη συνιστά πάντοτε διαπολιτισμική μετάφραση. Προϋποθέτει την ιστορική γνώση των νοοτροπιών, των εθίμων και παραδόσεων, της καθημερινότητας στις δύο χώρες. Μία διαπολιτισμική μετάφραση θα πρέπει να μην προσβάλει, να μην εκθέσει, να μην λειτουργήσει τραυματικά. Η διαπολιτισμική μετάφραση θα πρέπει επίσης να είναι βέβαιο πως δεν εκθέτει και δεν τραυματίζει. Καθώς σχόλια και επεξηγήσεις δεν ταιριάζουν σε μια μετάφραση κόμιξ, πρέπει η μετάφραση τους να είναι επαρκώς ελεύθερη και δημιουργική.

Αυτά είναι ορισμένα από τα ζητήματα με τα οποία ασχολείται ο επιστημονικός κλάδος της μεταφρασεολογίας, σε πρωτοβουλία του οποίου οφείλεται η παρούσα μετάφραση των κόμιξ του Αρκά. Το αφιέρωμα σε αυτό το τεύχος είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας μας με τον Τομέα Νέων Ελληνικών του Πανεπιστημίου Johannes Gutenberg του Μάιντς, και συγκεκριμένα με τον Δρ. Χρήστο Καρβούνη. Η μετάφραση των κόμιξ είναι έργο της Χριστίνας Ανδρίτσου και πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της μεταπτυχιακής της εργασίας. Ευχαριστούμε και τους δύο για την καλή συνεργασία. Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλουμε στον Αρκά, ο οποίος μας έδωσε την άδεια να δημοσιεύσουμε τα κόμιξ του και τη γερμανική μετάφρασή τους. Ο Αρκάς έκανε τη δουλειά μας σε αυτό το τεύχος πιο απολαυστική.

Σας ευχόμαστε καλή ανάγνωση!

Η συντακτική ομάδα