20 χρόνια «Eξάντας» (2005/2025)

Χαιρετισμός του προέδρου του “Εξάντα”, Βασίλη Παπαδόπουλου, στον εορτασμό της επετείου των 20 χρόνων του συλλόγου

Το 2004, ορισμένοι Έλληνες και Γερμανοί στο Βερολίνο διέκριναν την ανάγκη για έναν νέο ελληνογερμανικό πολιτιστικό σύλλογο. Ο σύλλογος αυτός θα έπρεπε να υπερβεί το στενό παραδοσιακό πλαίσιο των υφιστάμενων ελληνικών συλλόγων και να εκπροσωπήσει καλύτερα τον ελληνικό πολιτισμό και την ιστορία, καθώς και τη ζωή στην σύγχρονη Ελλάδα στον γερμανόφωνο κόσμο. Οι ελληνογερμανικές σχέσεις, οι οποίες είχαν γνωρίσει πολλά σκαμπανεβάσματα, θα βρίσκονταν επίσης στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων του.

Τελικά, στις 20 Φεβρουαρίου 2005, ίδρυσαν τον σύλλογο “Εξάντας Βερολίνου”. Η πρωτοβουλία προήλθε από τον αείμνηστο αρχιτέκτονα Κώστα Κουβέλη, ο οποίος ηγήθηκε του συλλόγου μέχρι το 2018. Ο σύλλογος ήθελε να επιτύχει τους στόχους του μέσω πολιτιστικών εκδηλώσεων και συζητήσεων και με την έκδοση ενός δικού του περιοδικού.

Πράγματι, το πρώτο τεύχος του περιοδικού «εξάντας» κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά της ίδρυσης του συλλόγου. Έκτοτε, εκδίδεται δύο φορές το χρόνο χωρίς διακοπή και βελτιώνεται με κάθε τεύχος. Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη επιτυχία για ένα περιοδικό που βασίζεται σε εθελοντική και μη αμειβόμενη εργασία. Όλο και περισσότεροι συγγραφείς έχουν προσελκύονται και το αναγνωστικό κοινό έχει διευρυνθεί σε ολόκληρη τη Γερμανία, ακόμη και στην Ελλάδα. Ενώ τα άρθρα στα πρώτα 28 τεύχη ήταν μόνο εν μέρει δίγλωσσα, το περιοδικό είναι δίγλωσσο από το 2018 και μετά. Αν και αυτό σημαίνει πολύ περισσότερη δουλειά για τη συντακτική ομάδα, έχει αυξήσει την εμβέλεια του περιοδικού στο γερμανόφωνο κοινό.

Πέρα από το περιοδικό, ο σύλλογος έχει καθιερωθεί στην πολιτιστική ζωή του Βερολίνου με περισσότερες από 40 πολιτιστικές εκδηλώσεις και συζητήσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον από το κοινό του Βερολίνου συγκέντρωσε η σειρά «Μουσική και Λογοτεχνία», στην οποία γνωστοί Έλληνες ποιητές παρουσιάστηκαν σε ένα μουσικό πλαίσιο. Με την υποστήριξη του συλλόγου μας, το 2009 ιδρύθηκε επίσης η ελληνογερμανική χορωδία «Polyphonia Berlin e.V.». Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι με αναμνηστικές πλάκες σε δύο κτίρια μνημονεύσαμε το γεγονός ότι ο Νίκος Σκαλκότας και ο Νίκος Καζαντζάκης έζησαν για κάποιο διάστημα σε αυτά.

Οι «Συζητήσεις στο τζάκι» (που ονομάστηκαν έτσι επειδή γίνονταν σε αίθουσα με τζάκι στο Σπίτι της Λογοτεχνίας) για τρέχοντα πολιτικά, ιστορικά και κοινωνικά θέματα έδωσαν την ευκαιρία για ζωντανές ανταλλαγές απόψεων και συναντήσεις του πάντα μικτού κοινού μας.

Το 2025, ο Εξάντας επέκτεινε τις δραστηριότητές του και ανέλαβε τα καθήκοντα της Γερμανό-Ελληνικής Εταιρείας Βερολίνου, η οποία αποφάσισε να διαλυθεί μετά από 100 χρόνια παρουσίας. Ως διάδοχός της, ο σύλλογός μας εντάχθηκε στην «Ένωση Γερμανό-Ελληνικών Εταιρειών» της Γερμανίας.

Κοιτάζoντας πίσω αισθάνομαι υπερηφάνεια για όσα έχουμε προσφέρει ως σύλλογος. Θα ήθελα εδώ να ευχαριστήσω από καρδιάς όλους τους φίλους και φίλες που συμμετείχαν ενεργά στις δράσεις του συλλόγου όλα αυτά τα χρόνια. Πρώτα απ’ όλα τους ανθρώπους που εργάστηκαν με πολύ δυναμισμό και αφοσίωση στον ελεύθερο χρόνο τους στο διοικητικό συμβούλιο και στη συντακτική ομάδα. Ευχαριστώ επίσης τους πολυάριθμους συγγραφείς για τα άρθρα τους, τους συνδρομητές του περιοδικού και, βεβαίως, τους δωρητές και τους χορηγούς. Η επιτυχία του συλλόγου είναι επιτυχία όλων μας!

Bερολίνο 18/5/2025

***

Από το σύλλογο και το δίγλωσσο περιοδικό στη «Γερμανο-Ελληνική Εταιρία» Βερολίνου

του Γιώργου  Παππά

Ξεκίνησε από την ανάγκη αναβαθμισμένης παρουσίας της Ελληνικής Παροικίας του Βερολίνου – εξελίχθηκε σε ένα δίγλωσσο περιοδικό και έναν θεσμό πολύπλευρης παρέμβασης και δράσης στην ελληνο-γερμανική σκηνή. Το περιοδικό και ο σύλλογος «εξάντας» συμπληρώνουν φέτος 20 χρόνια ανοίγοντας μία νέα σελίδα με την “Γερμανο-Ελληνική Εταιρία” Βερολίνου.

Το εγχείρημα με πρωτοβουλία του εκλιπόντα στο μεταξύ αρχιτέκτονα Κώστα Κουβέλη ήταν φιλόδοξο. Τα ιδρυτικά μέλη ήθελαν να ξεπεράσουν το στενό παραδοσιακό πλαίσιο των υφιστάμενων ελληνικών συλλόγων και ενώσεων, να μεταφέρουν μια πληρέστερη εικόνα της σύγχρονης Ελλάδας στο γερμανόφωνο χώρο, να συμβάλουν στη βελτίωση των ελληνο-γερμανικών σχέσεων.

Η αρχή, όπως συνήθως σε τέτοιες συλλογικές πρωτοβουλίες, ήταν «κάπως χαοτική, με πολλές ιδέες στο τραπέζι», είπε ο σημερινός πρόεδρος του «εξάντα», Βασίλης Παπαδόπουλος στην επετειακή γιορτή για τα 20χρονα του συλλόγου. «Η ιδέα ήταν να οργανώσουμε δίγλωσσες διαλέξεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις, ανταλλαγές νέων, να ανοίξουμε το δικό μας πολιτιστικό καφέ με βιβλιοθήκη ως τόπο συνάντησης στο Βερολίνο – ψάξαμε ακόμη και για καταστήματα!», θύμισε ο Παπαδόπουλος. Οι στόχοι αυτοί που παραμένουν αμετάβλητοι, αντικατοπτρίζουν εκείνη την εποχή.

Η έκδοση ενός δίγλωσσου περιοδικού ήταν πρώτη προτεραιότητα, με στόχο να αποτελέσει ένα φόρουμ συζήτησης για επίκαιρα πολιτικά ζητήματα, οι εύθραυστες ελληνο-γερμανικές σχέσεις, αλλά και πολιτιστικές παρεμβάσεις καλλιτεχνών από τη Γερμανία και την Ελλάδα.

Η μεγάλη επιτυχία της πρώτης έκδοσης και οι θετικές αντιδράσεις μας ενθάρρυναν να τολμήσουμε την επόμενη έκδοση. Αλλά ένας μακροπρόθεσμος σχεδιασμός δεν ήταν εφικτός, καθώς δεν ήταν διασφαλισμένη η χρηματοδότηση.

Στο ζήτημα της χρηματοδότησης δεν άλλαξαν πολλά πράγματα, μέχρι σήμερα. «Από τεύχος σε τεύχος κάθε φορά αναρωτιόμαστε πού θα βρούμε τα χρήματα. Κανείς μας δεν ονειρευόταν ότι θα εκδίδαμε δύο φορές τον χρόνο για 20 χρόνια χωρίς διακοπή, συνολικά 40 τεύχη—κατά μέσο όρο δύο τεύχη ετησίως», λέει ο Παπαδόπουλος. Από το 29ο τεύχος και μετά το περιοδικό είναι εξ ολοκλήρου δίγλωσσο, γεγονός που διεύρυνε την απήχησή του.

Το περιοδικό «εξάντας» είναι μία από τις δράσεις του συλλόγου, αλλά όχι η μόνη. Πλαισιώνεται με μία σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων, τη δημιουργία της ελληνο-γερμανικής χορωδίας „Polyphonia Berlin e.V.“, προβολές κινηματογράφου, θεατρικές παραστάσεις, τη σειρά εκδηλώσεων «Μουσική και Ποίηση» με γνωστούς Έλληνες ποιητές σε ένα μουσικό σκηνικό, οι αναμνηστικές πλάκες στα σπίτια στο Βερολίνο όπου έζησαν ο Νίκος Σκαλκώτας και ο Νίκος Καζαντζάκης ήταν επίσης πρωτοβουλία του «εξάντας».

Ιδιαίτερη πτυχή είναι οι πολιτικές παρεμβάσεις με τις διαλέξεις – συζητήσεις «Kamingespräche» στην αίθουσα με το τζάκι του Literaturhaus στο Βερολίνο, με χαρακτηριστικό τη ζωηρή ανταλλαγή μεταξύ των καλεσμένων και του κοινού. Στις 32 μέχρι

τώρα εκδηλώσεις τέθηκαν τα δύσκολα ζητήματα της γερμανικής Κατοχής της Ελλάδας και των πολεμικών αποζημιώσεων από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ελληνική κρίση της περασμένης δεκαετίας, τα ελληνο-τουρκικά, το δικαίωμα ψήφου των αποδήμων Ελλήνων.

Με τη συμπλήρωση των 20 χρόνων ο «εξάντας» επεκτείνει από το 2025 τις δραστηριότητές του αναλαμβάνοντας τις αρμοδιότητες της «Γερμανο-Ελληνικής Εταιρείας» του Βερολίνου και γίνεται μέλος της «Ένωσης Γερμανο-Ελληνικών Εταιρειών» (DGG) στη Γερμανία.

Η αναβάθμιση αυτή είναι και η επιβράβευση της μέχρι τώρα πορείας του «Eξάντα».

***

Aναδημοσίευση από το ertnews.gr, Ιούλιος 2025